K. Samphan

สายพันธุ์รุกราน

leave a comment »

จากบ้านเกิดในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ปลาสิงโตคือนักล่าที่ไม่ได้รับเชิญสำหรับสิ่งมีชีวิตในแนวปะการังของมหาสมุทรแอตแลนติก

จากบ้านเกิดในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ปลาสิงโตคือนักล่าที่ไม่ได้รับเชิญสำหรับสิ่งมีชีวิตในแนวปะการังของมหาสมุทรแอตแลนติก

ผู้คนทางใต้ของรัฐฟลอริดาเริ่มพบเจอกับงูหลาม (Burmese python) บ่อยครั้งตั้งแต่เมื่อ 15 ปีก่อน

จากถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ งูหลามจำนวนหนึ่งเดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลเข้าสู่รัฐฟลอริดาของสหรัฐอเมริกาในฐานะสัตว์เลี้ยง  ในเวลาต่อมา พวกมันจำนวนหนึ่งก็หลุดออกจากที่กักขัง และกลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศในพื้นที่ชุ่มน้ำของฟลอริดา

ทุกวันนี้อาจมีงูหลามมากถึง 100,000 ตัวอาศัยอยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำของฟลอริดา และนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่ามันเชื่อมโยงกับการลดจำนวนลงอย่างมากของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ในอุทยานแห่งชาติเอเวอร์เกลดส์

นอกจากงูหลาม บรรดาพืชและสัตว์ท้องถิ่นในสหรัฐอเมริกายังต้องเผชิญหน้ากับสายพันธุ์ต่างถิ่นอีกมากกว่า 50,000 สายพันธุ์ ซึ่งส่วนมากจะสามารถเอาชนะ (หรือพูดง่ายๆ ก็คือ ‘กิน’) พืชและสัตว์ท้องถิ่นได้

จากการศึกษา พบว่านอกจากการสูญเสียที่อยู่อาศัย การรุกรานจากสายพันธุ์ต่างถิ่นคืออีกภัยคุกคามสำคัญต่อสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ และงานวิจัยชิ้นหนึ่งก็ระบุว่าการรุกรานจากสายพันธุ์ต่างถิ่นอาจสร้างความเสียหายให้กับสหรัฐอเมริกาถึงปีละ 120,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

สายพันธุ์ต่างถิ่นส่วนใหญ่เดินทางเข้าสู่สหรัฐอเมริกาพร้อมกับผู้คน ไม่ว่าจะในฐานะพืชและสัตว์แปลกประหลาด หรือติดสอยห้อยตามไปโดยไม่ได้ตั้งใจ

ในแต่ละวัน สิ่งมีชีวิตมากกว่า 10,000 สายพันธุ์เดินทางไปทั่วโลกพร้อมกับเรือขนส่งสินค้า ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่ามันจะทำให้การรุกรานจากสายพันธุ์ต่างถิ่นมีมากขึ้น

“การที่สิ่งต่างๆ เดินทางไปได้ทั่วโลกในเวลาที่รวดเร็ว ทำให้พวกมันมีโอกาสมากขึ้นสำหรับการรอดชีวิต และพร้อมสำหรับการสืบทอดสายพันธุ์” เดวิด ลอดจ์ (David Lodge) นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยน็อทร์-ดาม ให้ความเห็น

ลอดจ์เข้าใจเรื่องนี้เป็นอย่างดี เนื่องจากเขาคือหนึ่งในผู้เห็นเหตุการณ์ที่เกรตเลกส์

เกรตเลกส์คือระบบนิเวศน้ำจืดที่ถูกคุกคามมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก เพราะหลังจากเส้นทางเดินเรือเซนต์ลอว์เรนซ์ถูกเปิดในปี 1959 เรือขนส่งสินค้าก็สามารถเดินทางเข้าสู่พื้นที่นี้ได้ ซึ่งมันมาพร้อมกับหอยม้าลาย (zebra mussel) เพชรฆาตที่มีบ้านเกิดอยู่ทางใต้ของรัสเซีย

หอยม้าลายถูกพบครั้งแรกที่เกรตเลกส์ในทศวรรษ 1980 และทุกวันนี้ เกรตเลกส์คือบ้านของพวกมันหลายล้านตัว ซึ่งสร้างความเสียหายให้กับระบบนิเวศอย่างมาก เนื่องจากพวกมันกินแพลงก์ตอนจนไม่มีเหลือสำหรับสัตว์ชนิดอื่น  นอกจากนี้ จำนวนที่มากมายมหาศาลของพวกมันซึ่งเกาะอยู่ตามผิวของวัสดุอุปกรณ์ใต้น้ำ ก็ทำให้อุปกรณ์เหล่านั้นได้รับความเสียหาย

ปัญหาที่เกิดจากพืชและสัตว์ต่างถิ่นกำลังรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์กลุ่มหนึ่งเป็นกังวล ก็คือการที่พวกมันไปทำลายความหลากหลายของระบบนิเวศท้องถิ่น

อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์กลุ่มเล็กๆ (แต่เพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ) ก็ตั้งข้อสงสัยว่ามนุษย์จะเอาชนะสายพันธุ์ต่างถิ่นได้หรือไม่ หรือกระทั่งตั้งคำถามว่าควรจะต่อสู้กับพวกมันจริงหรือ เนื่องจากธรรมชาติไม่เคยมีความ ‘สมดุล’ และไม่มีสิ่งใดที่บอกได้ว่าสายพันธุ์ต่างถิ่นเป็นสิ่งชั่วร้ายและสายพันธุ์ท้องถิ่นเป็นสิ่งดีโดยธรรมชาติ

พวกเขาเห็นว่ากิจกรรมของมนุษย์ทำให้โลกใบนี้เปลี่ยนไปแบบถอนรากถอนโคน และไม่มีวันที่โลกจะกลับไปเป็นเหมือนเดิมอีกแล้ว

สิ่งที่มนุษย์ทำได้ อาจมีเพียงการเรียนรู้ที่จะรัก หรืออย่างน้อยก็อดทน กับสิ่งที่พวกเราร่วมกันสร้างมันขึ้นมา

IMAGE ปีที่ 27 ฉบับที่ 10 (ตุลาคม 2557)

Advertisements

Written by ksamphan

November 13, 2014 at 4:48 pm

Posted in Neighbours Matters

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: