K. Samphan

Archive for February 2014

ชะตากรรมของยักษ์ใหญ่แห่งคองโก

leave a comment »

‘พ่อ’ และ ‘ลูก’ ขณะเตรียมตัวเข้านอน

‘พ่อ’ และ ‘ลูก’ ขณะเตรียมตัวเข้านอน

พันธุกรรมระหว่างมนุษย์กับกอริลลาแตกต่างกันน้อยมาก โดยดีเอ็นเอของทั้งสองสายพันธุ์มีความเหมือนกันถึง 98.4 เปอร์เซ็นต์ แต่สำหรับกอริลลาแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกและมนุษย์ที่เป็นผู้ดูแลพวกมัน พวกเขาและพวกมันมีอะไรร่วมกันมากกว่ายีน

ทั้งสองฝ่ายเป็นเหยื่อของสงครามอันยาวนานที่ล้างผลาญแอฟริกากลาง ซึ่งทั้งมนุษย์และกอริลลาต้องสังเวยชีวิตไม่ต่างกัน

การต่อสู้ทำให้กอริลลาภูเขา (ที่มีเหลือน้อยอยู่แล้ว) ลดจำนวนลง เมื่อบวกรวมกับการคุกคามจากมนุษย์นักล่า โรคภัย และการสูญเสียป่าซึ่งเป็นที่อาศัย ก็ทำให้สถานการณ์ชีวิตของพวกมันอยู่ในขั้นวิกฤต

ณ เวลานี้ ทั่วทั้งโลกมีกอริลลาเหลืออยู่ประมาณ 800 ตัว พวกมันส่วนใหญ่อาศัยอยู่บนภูเขาไวรันกา (Virunga) ซึ่งครอบคลุมดินแดนของคองโก รวันดา และยูกันดา แต่สำหรับกอริลลาภูเขา 300 ตัวในคองโก ชีวิตของพวกมันต้องเผชิญกับความเสี่ยงมากกว่าในพื้นที่อื่น เนื่องจากที่อาศัยของพวกมันถูกยึดครองโดยกลุ่มกบฏเอ็ม 23 ซึ่งจับอาวุธต่อสู้กับรัฐบาลคองโก

พวกมันหลายตัวถูกจับในระหว่างการยิงปะทะของทั้งสองฝ่าย และบางครั้งก็ถูกสมาชิกของกลุ่มกบฏสังหาร เพราะลูกกอริลลาภูเขาเป็นสินค้าราคาแพง

สิ่งที่กอริลลาภูเขาแห่งคองโกกำลังเผชิญ ทำให้ Congolese Wildlife Authority ต้องก่อตั้งศูนย์ Senkwekwe Orphan Mountain Gorilla ขึ้นในอุทยานแห่งชาติไวรันกา เพื่อดูแลลูกกอริลลาภูเขาที่กำพร้าแม่

ศูนย์แห่งนี้คือที่พำนักของลูกกอริลลาภูเขา พวกมันจะได้รับการดูแลโดยเจ้าหน้าที่ซึ่งเลี้ยงดูพวกมันราวกับเป็นลูก

ที่นี่ไม่ใช่สวนสัตว์หรือศูนย์วิจัย แต่มันคือที่ลี้ภัยของเหยื่อจากสงคราม

แต่ถึงกระนั้น ที่ลี้ภัยแห่งนี้ก็หนีไม่พ้นการคุกคาม  ตั้งแต่ปี 1996 เจ้าหน้าที่ของอุทยานแห่งชาติไวรันกาเสียชีวิตไปแล้ว 130 คน พวกเขาส่วนใหญ่ถูกยิงโดยสมาชิกของกลุ่มกบฏและมนุษย์นักล่าที่ต้องการนำลูกกอริลลาไปขายในฐานะสัตว์เลี้ยง และหากเป็นกอริลลาตัวโต เนื้อของพวกมันก็จะกลายเป็นอาหารของคนชั้นกลางในเมือง

นอกจากนี้ การต่อสู้ระหว่างกลุ่มกบฏกับรัฐบาลคองโกยังทำให้เจ้าหน้าที่ไม่สามารถลาดตระเวนได้ ซึ่งก็ยิ่งทำให้ชีวิตของกอริลลาแต่ละตัวแขวนอยู่บนเส้นด้าย

และแม้สันติภาพจะมาเยือนดินแดนแห่งนี้ในที่สุด แต่มันก็อาจนำพาคลื่นการพัฒนาเข้าสู่คองโก ซึ่งนั่นก็หมายถึงผืนป่าที่จะถูกทำลายมากขึ้น และที่อาศัยของกอริลลาก็จะยิ่งหดแคบลง

ณ เวลานี้ Senkwekwe คือบ้านของลูกกอริลลาผู้สูญเสีย  ที่นี่ บาดแผลทั้งทางร่างกายและจิตใจของพวกมันจะได้รับการเยียวยา เพื่อที่พวกมันจะได้กลับคืนสู่ความเป็นกอริลลาที่สมบูรณ์อีกครั้ง

สำหรับ อันเดร เบามา (Andre Bauma) หนึ่งในเจ้าหน้าที่ของอุทยานแห่งชาติไวรันกา และ ‘พ่อ’ ของกอริลลาภูเขาสาวน้อยสองตัว พวกมันคือสิ่งมีชีวิตที่พิเศษ และความเชื่อมโยงระหว่างพวกมันกับมนุษย์มีมากกว่าแค่เรื่องยีน

หลังจากได้รู้จักกับกอริลลา เบามาก็รู้สึกได้ว่า “กอริลลามีจิตวิญญาณบางอย่างที่ใกล้เคียงกับมนุษย์มาก” และหากเขาสูญเสียมันไป ก็เท่ากับเขาสูญเสียบางอย่างในจิตวิญญาณไปเช่นเดียวกัน

IMAGE ปีที่ 27 ฉบับที่ 1 (มกราคม 2557)

Written by ksamphan

February 16, 2014 at 4:46 am

Posted in Neighbours Matters

สายพันธุ์ที่ใกล้สาบสูญ

leave a comment »

GABON WWF IVORYในปัจจุบัน ธุรกิจค้าสัตว์โดยผิดกฎหมายมีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ และบรรดานักอนุรักษ์ต่างก็พากันเตือนว่ามันกำลังทำให้สายพันธุ์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์มีจำนวนมากขึ้น

ต่อไปนี้คือสายพันธุ์ที่กำลังอยู่ในห้วงเวลานั้น

ช้างแอฟริกัน – งาอันมีค่า ทำให้พวกมันประมาณ 35,000 ตัวถูกฆ่าในปี 2012 และเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา สหรัฐอเมริกาก็ส่งสัญญาณต่อต้านเรื่องนี้อย่างชัดเจน โดยการทำลายผลิตภัณฑ์จากงาช้างน้ำหนัก 6 ตันในที่สาธารณะ

แรดดำ – คนจีนและคนเวียดนามจำนวนหนึ่งเชื่อว่านอของมันใช้รักษาโรคได้ ตอนนี้ราคาของนอแรดในตลาดมืดจึงสูงถึง 13,600 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม

สการ์เล็ต มาคอว์ – นกขนาดใหญ่แสนฉลาดจากอเมริกากลางและอเมริกาใต้ คือหนึ่งในสัตว์เลี้ยงผิดกฎหมายที่ได้รับความนิยมมากที่สุด  นักอนุรักษ์ระบุว่านกแก้วประมาณ 100 สายพันธุ์จาก 350 สายพันธุ์ทั่วโลก กำลังอยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์

เสือโคร่งเบงกอล – ตอนนี้มีเสืออยู่ในป่าประมาณ 3,200 ตัว ซึ่งรวมถึงเสือโคร่งเบงกอลในอินเดียและพื้นที่ใกล้เคียง  เมื่อศตวรรษที่แล้วมีเสืออยู่ประมาณ 100,000 ตัว จำนวนที่ลดลงอย่างมโหฬาร ทำให้นักอนุรักษ์กังวลกับสายพันธุ์นี้เป็นพิเศษ

กอริลลาภูเขา – ลูกของกอริลลาภูเขามีราคาสูงถึงตัวละ 40,000 ดอลลาร์สหรัฐในตลาดมืด ทุกวันนี้มีพวกมันเหลืออยู่ไม่ถึง 900 ชีวิตในแอฟริกากลาง หลังจากหลายสิบปีของการถูกล่าและการทำลายป่าซึ่งเป็นบ้านของพวกมัน

IMAGE ปีที่ 27 ฉบับที่ 1 (มกราคม 2557)

Written by ksamphan

February 16, 2014 at 4:38 am

Posted in Neighbours Matters