K. Samphan

เมื่อจีนต้องการขงจื่ออีกครั้ง?

leave a comment »

1 Confuciusหลังจากปิดปรับปรุงยาวนานกว่า 3 ปี พิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีนก็เปิดประตูต้อนรับผู้เข้าชมอีกครั้งเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2011

นอกจากอาคารหลังใหม่ของพิพิธภัณฑ์ซึ่งมีพื้นที่ราว 200,000 ตารางเมตร (เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีพื้นที่มากที่สุดในโลก) และของสะสมกว่า 1,200,000 ชิ้นในห้องแสดง 48 ห้อง สิ่งหนึ่งที่เพิ่มเติมเข้ามาก็คือรูปปั้นของขงจื่อขนาดความสูง 31 ฟุต ซึ่งตั้งตระหง่านอยู่ทางด้านทิศเหนือของพิพิธภัณฑ์

แต่ไม่นานหลังจากนั้น รูปปั้นชิ้นนี้ก็หายวับไปอย่างน่าฉงน

เป็นเวลาหลายปีมาแล้วที่รัฐบาลจีนพยายามหาที่ทางให้กับขงจื่อในสังคมจีนยุคใหม่ ชนชั้นนำจีนหลายคนเห็นว่าสังคมจีนในขณะนี้กำลังอยู่ในภาวะสุญญากาศทางจริยธรรม เนื่องจากลัทธิมาร์กซ์นั้นเสื่อมมนต์ขลังไปนานแล้ว และพวกเขาเกรงว่าเงินตราจะมีอำนาจเหนือทุกอย่าง ขณะเดียวกัน สถานะของระบอบคอมมิวนิสต์ก็กำลังถูกล้อมโจมตีจากบรรดาบล็อกเกอร์และกระแสความคิดจากตะวันตก อย่างเช่นเรื่องสิทธิในการเลือกตั้ง

พวกเขาหวังว่าส่วนผสมระหว่างกระแสชาตินิยมและแนวคิดของขงจื่อ จะช่วยทำให้สังคมจีนที่กำลังขาดรุ่งริ่งกลับมาผสานกลมเกลียวกันอีกครั้ง

แต่การนำขงจื่อกลับมาในตอนนี้ก็เป็นปรากฏการณ์ที่ดูลักลั่น และชาวจีนจำนวนหนึ่งก็คลางแคลงใจกับเรื่องนี้ เนื่องจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนก้าวขึ้นสู่อำนาจพร้อมกับการโจมตีแนวคิดของขงจื่อ ซึ่งพวกเขากล่าวหาว่าเป็นสิ่งที่ดำรงความไม่เท่าเทียมในสังคม (โดยเฉพาะการกำหนดบทบาทหน้าที่ของคนในสังคมอย่างชัดเจน กล่าวคือ นักเรียนคล้อยตามครู ผู้น้อยเคารพผู้ใหญ่ ภรรยาดูแลสามี และประชาชนเชื่อฟังผู้ปกครองที่ดี)

เสียงวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับเรื่องนี้แบ่งเป็นสองฝ่าย ฝ่ายที่เห็นด้วยมองว่าแนวคิดของขงจื่อคือสิ่งที่จะช่วยผสานรอยร้าวในสังคมจีน แต่ฝ่ายที่คัดค้านมองว่ามันเป็นการปลุกปั่นกระแสชาตินิยมอย่างไร้เดียงสา ยังมิต้องเอ่ยถึงฝ่ายเรียกร้องประชาธิปไตยที่มองว่าการนำแนวคิดของขงจื่อกลับมาคือความพยายามในการดำรงรักษาระบอบเผด็จการ และเป็นการต่อต้านระบอบประชาธิปไตยอย่างเห็นได้ชัด

ที่ทางของขงจื่ออาจจะแทบไม่เหลืออยู่แล้วในสังคมจีนยุคใหม่ อย่างน้อยก็ที่หน้าพิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีน

IMAGE ปีที่ 25 ฉบับที่ 12 (ธันวาคม 2555)

Advertisements

Written by ksamphan

January 3, 2013 at 4:03 am

Posted in Neighbours Matters

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: